| licht | Licht is een vorm van electromagnetische straling. Zichtbaar licht heeft golflengten tussen 400 nm (violet) en 800 nm (rood). Onze ogen zijn alleen gevoelig binnen deze grenzen. |
| het electromagnetisch spectrum | Van kortgolvig (hoogfrequent, energierijk) naar langgolvig (laagfrequent, geringe energie): gammastraling - röntgenstraling - ultraviolet - zichtbaar licht - infrarood - radiogolven |
| regenboog | Opslitsing van het witte zonlicht in de verschillende golflengten (=kleuren) door waterdruppels in de atmosfeer |
| temperatuurstraling | Alle objecten in het heelal zenden warmtestraling uit. Hoe hoger de temperatuur, des te energierijker de straling, dus hoe korter de golflengte waarbij de maximale uitstraling optreedt. Het zonsoppervlak heeft een temperatuur van 6000K en zendt daarom de meeste straling uit op de golflengten van zichtbaar licht. Bij kamertemperatuur ligt het maximum in het infrarood. Dit kunnen wij niet zien, maar nachtkijkers (en de ogen van sommige diersoorten) zijn wel gevoelig voor deze golflengten. |
| broeikaseffect | Het aardoppervlak absorbeert zonnestraling en warmt daardoor op. Het aardoppervlak gaat hierdoor warmtestraling uitzenden. Deze infrarode straling wordt geabsorbeerd door gassen in onze atmosfeer (vooral kooldioxide en water, verder methaan en stikstofoxiden) die daardoor opwarmt. Hoe meer broeikasgassen hoe effectiever de absorptie, dus hoe warmer de atmosfeer wordt. |
| ozon | Ozon is een vorm van zuurstof waarbij het molecuul uit drie, in plaats van twee, zuurstofatomen bestaat. Ozon verspreidt een typische geur en daaraan dankt het de naam (grieks: ozoon = riekend). |
| ozonlaag | De laag in de atmosfeer waarin de ozonconcentratie het hoogst is. Deze bevindt zich op ongeveer 25 à 30 km hoogte en is ruim 10 km dik. Door deze laag wordt 99% van de schadelijke UV-straling van de zon geabsorbeerd. |
| ozongat | Gat in de ozonlaag boven antarctica, ter grootte van de VS. |
| afbraak ozon | Ozon wordt vooral afgebroken door CFK's (organische chloorverbindingen) die zich hechten aan ijskristallen in de hoge parelmoerwolken boven de zuidpool. CFK's werden veel gebruikt in spuitbussen en zijn nu verboden. Andere bronnen van ozon-afbraak zijn o.a. uitlaatgassen van vliegtuigen. |
| UV-straling | UV-straling is Ultra-Violet-straling. Deze heeft golflengten tussen 100 en 400 nm en ligt dus direct voorbij het violette zichtbare licht (vandaar de naam). Met name de UV-B straling met golflengten rond 300 nm is zeer schadelijk voor het leven, ze verandert en verwoest levende cellen. De nog gevaarlijker UV-C straling wordt door de atmosfeer tegengehouden en de langgolviger UV-A straling is ongevaarlijk. |